Približavanje kroz slobodu kretanja

EU zadržava pravo, ponovo uspostaviti prepreke, ukoliko građani ovih zemalja budu to zloupotrebljavali, kroz traženje azila u zemljama zapadne Evrope. Sa istim ovakvim mjerama moraju računati i građani Srbije, Crne Gore i Makedonije. Za ove posljednje, putovanje bez viza je na snazi već skoro jednu godinu. Za ovo vrijeme registrovan je povećan broj Roma i Albanaca iz ovih zemalja, koji su postali žrtve dubioznih putnih agencija, koje su im obećavale ili su ih upućivale na zemlje EU, koje ih navodno mogu primiti. Ove tri zemlje su propustile, da njezine građane blagovremeno informišu, šta znači ova sloboda kretanja. A to je, da oni sa ovim vizama mogu samo putovati, ali ne i raditi u zemljama EU. Usprkos strahovanjima u pojedinim državama Schengena, izostala je prevelika navala izbjeglica sa Balkana u ovom periodu. Ukidanje viznog režima za Balkanske zemlje, sa izuzetkom još samo Kosova, pokazalo se kao ispravno rješenje.

Vizni režim je u posljednja dva desetljeća, najviše pogađao pogrešne, prije svega studente, poslovne ljude, omladinu, predstavnike civilnog društva. Dakle ljude, koje Evropa treba, i putem kojih bi Evropa posredovala svoje vrijednosti na Balkanu.

Međutim, vizni režim nije zaštitio Evropu od kriminalnih bandi sa Balkana. Jer, ukoliko jedan kriminalac hoće u Evropu, on ne dolazi u neku ambasadu, da moli za vizu. A to je već, prevashodno zadatak policije, da se bori protiv organizovanog kriminala. EU će na ovom planu još više povećati pritisak na zemlje Balkana. Tu će morati doći do još tješnje saradnje i zajednički se suprostavljati opasnosti ovakve vrste. Kako ta saradnja funkcioniše, već pokazuju primjeri saradnje sa policijom Srbije i Hrvatske.

Nova sloboda kretanja građanima Balkana daje osjećaj da stvarno pripadaju Evropi i da su dio nje.

To pokazuje i slavlje u Tirani, jer stanovnici Albanije, od proglašenja nezavisnosti od Osmanskog carstava daleke 1912. godine, nikad nisu mogli putovati u Evropu bez vize.

U Bosni i Hercegovini ljudi su, takođe, slavili, jer je, nakon dvadeset godina izolacije, konačno pao Šengenski zid, koji je zemlju odvajao od Evrope. EU je učinila dobro kad je lokalne elite nagradila ovakvim potezima za mukom dostignuti napredak. Samo izgledi za priključenje u EU integracije, prisiljava političare iz južne Evrope, da smanjuju birokratiju i reformiraju privredu.

Ko ne ispunjava te uslove, ne može se ni nadati nekom približavanju Evropi. Takav slučaj je sa Albanijom.

U najnovijem izvještaju o napretku u ovoj oblasti, evropski ispitivači su kritikovali paralizovanje unutrašnje politike Albanije, njihove institucije koje vrlo loše funkcionišu, i jednu sveopštu korupciju. Iz istih razloga EU komisija je odbila ovoj zemlji kandidatski status. Albanska vlada je, da bi imanjila taj poraz, sada proslavila ukidanje viza.

Građani Crne Gore imaju razloga za slavlje, jer je evropska komisija preporučila da im se dodijeli kandidatski status. Međutim, samo to, još nije ni blizu garancija da će ova zemlja ubrzo postati član EU.

Makedonija je već pet godina kandidat za pristupanje Uniji, ali pregovori o tome još nisu ni počeli. Oni su blokirani zbog beskrajno dugog spora sa Grčkom, oko imena Makedonija. Bilo bi krajnje vrijeme da EU prisili sve balkanske svadljivce na jedinstvo, kako bi put za Evropu dobio na ubrzanju.

Priredio: Smail Špago